Myanmar Platform

ျမစ္ဧရာထဲက လင္းပိုင္ေတြအေရး စိုးရိမ္ေနရၿပီလား

Shwe Yee 2019-05-15 408


ဧရာဝတီျမစ္ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အသက္ေသြးေၾကာျဖစ္သလို တခ်ိဳ႔ကလည္း ရာဇဝင္မ်ားရဲ႕သတို႔သမီးလို႔ တင္စားေခၚေဝၚၾကပါတယ္။ အဲဒီဧရာဝတီျမစ္ထဲမွာ ေနထိုင္က်က္စားေနတဲ႔ ဧရာဝတီလင္းပိုင္ေတြကလည္း ဧရာဝတီျမစ္ၾကီးရဲ႕ျပယုဂ္တစ္ခုအျဖစ္ တည္ရွိေနပါတယ္။

ယခုလ ၄ရက္က မႏၲေလးတုိင္းေဒသႀကီး သပိတ္က်င္းၿမိဳ႕နယ္ တတိယျမစ္ က်ဥ္းၾကားမွာ တစ္ႏွစ္သားအ ရြယ္ ဧရာဝတီလင္းပိုင္ငယ္တစ္ေကာင္ ေသဆံုးခဲ႔ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဧရာဝတီလင္းပိုင္ေတြရဲ႕အနာဂတ္ဟာ စိုးရိမ္ရမယ့္ အေျခအေနကို ေရာက္ရွိေနပါၿပီ။ မ်ိဳးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါး ျဖစ္ေနတဲ႔ ဧရာဝတီလင္းပိုင္ ေတြဟာ ဘက္ထရီေရွာ့ခ္တိုက္ ငါးဖမ္းဆီးတာအပါအဝင္ လူ႔ ပေယာဂေတြေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ ပ်မ္းမွ်ႏွစ္ေကာင္နဲ႔ ငါးေကာင္ ၾကား ေသဆံုးေနတယ္လုိ႔  သားရဲထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕(Wildlife Conservation Society- WCS)က စာရင္းေတြအရ သိရပါတယ္။

လင္းပိုင္ငါးေတြေသဆုံးရတဲ႔ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းေတြကေတာ့ တရားမ၀င္ ေရွာ့ခ္တုိက္ငါးဖမ္းဆီးတာေတြ၊ ငါးဖမ္းပိုက္ေတြမွာ ၿငိမိတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ငါးဖမ္းဆီးတဲ့အတြက္ လင္းပိုင္ေတြ တုိက္႐ုိက္ေသဆုံးမႈ ေတြရွိသလို တစ္ဖက္မွာလင္းပုိင္ေတြအတြက္ အစာေရစာရွားပါးမႈေတြျဖစ္ေပၚလာႏုိင္တယ္လိုိ႔ လင္းပိုင္ထိန္းသိမ္းေရးသမားလုပ္ေဆာင္ေနသူေတြက ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကပါတယ္။

 တစ္ခါတစ္ရံ ေမာ္ေတာ္၊ စက္ေလွေတြနဲ႔ ထိခုိက္မႈေတြေၾကာင့္ ေသဆုံးတာလည္း ရွိပါတယ္။

“လက္ရွိ ရွိေနတဲ႔ ဧရာဝတီလင္းပိုင္ေကာင္ေရ ၇၂ေကာင္က စိုးရိမ္စရာအေနအထားျဖစ္ေနတယ္။တရားမဝင္ ငါးဖမ္းမႈေတြ ျဖစ္ရင္ ပိုစိုးရိမ္ရတာေပါ့။အဓိက ကြ်န္ေတာ္တို႔က တတ္ႏိုင္သေလာက္ေတာ့ ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ တတ္ႏိုင္သေလာက္ပူးေပါင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။” လို႔ WCS (ျမန္မာ)မွ ဧရာ၀တီျမစ္ဝွမ္းထိန္းသိမ္းေရး တာဝန္ခံ ကိုႏိုင္လင္း  က ေျပာပါတယ္။

အခုလက္ရွိမွာေတာ႔ ဧရာဝတီလင္းပိုင္ေတြကို ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ဖို႔အတြက္  ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ ထိန္းသိမ္းေရးသုေတသနခရီးစဥ္ကို ေဖာ္ေဆာင္ေနၿပီး လင္းပိုင္ထိန္းသိမ္းေရးအသိပညာေပး လုပ္ငန္းေတြကို ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြကေတာ႔ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးလုုပ္ငန္းေတြ၊ ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ထိန္းသိမ္းေရးနဲ႔ ဆက္ႏြယ္တဲ႔ လူထုအေျချပဳ သဘာ၀အေျခခံ ခရီးသြားလုပ္ငန္းေတြ၊ ေရလုပ္သားနဲ႔ လင္းပိုင္အၾကား ပူးေပါင္းငါးဖမ္းဆီးမႈ ရိုးရာဓေလ့ေတြ မပေပ်ာက္ေစေရး လုပ္ငန္းေတြကို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ေဒသခံေရလုပ္သားေတြ ၿမိဳ႔နယ္ရဲတပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြနဲ႔ အျမဲတမ္းကင္းလွည့္လုပ္ငန္းေတြလုပ္တယ္။ ေဒသခံေတြ ရွားပါးမ်ိဳးစိတ္ေတြေပၚမွာ ပိုၿပီးေတာ့ နားလည္လာၿပီး ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ပိုမိုပူးေပါင္းပါဝင္လာဖို႔ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြလုပ္တယ္။ တစ္ဖက္တစ္လမ္းကလည္း ေဒသခံေတြ ေရရွည္မွာ ဝင္ေငြအျမဲတမ္းရဖို႔ လူထုအေျချပဳခရီးသြားလုပ္ငန္းေတြ ေဖာ္ေဆာင္ေပးတယ္။ “ လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

ဒီလိုမ်ိဳးလူထုအေျချပဳခရီးသြားလုပ္ငန္းေတြ ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္တဲ႔အတြက္ ႏိုင္ငံံျခားသားေတြ၊ ျပည္တြင္းက ခရီးသြားလုပ္ငန္းကို စိတ္ဝင္စားတဲ႔သူေတြ လာေရာက္လည္ပတ္ၾကၿပီး ေဒသခံေတြအတြက္လည္း ဝင္ေငြရရွိေစတယ္လို႔ သူ႔အျမင္ကို ေျပာပါတယ္။

“ေဒသခံေတြက ရွားပါးမ်ိဳးစိတ္ေတြကို မပ်က္မစီးပဲနဲ႔ ဝင္ေငြရတယ္ဆိုတဲ႔ အသိေတြ ကိန္းေအာင္းလာၿပီဆိုရင္ ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ပိုၿပီးပူးေပါင္းပါဝင္လာဖို႔ရွိတယ္။ “ လို႔ ကိုႏိုင္လင္းက ေျပာဆိုပါတယ္။

ဒါ႔အျပင္ ဧရာဝတီလင္းပိုင္ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး  မႏၱေလးနဲ႔ ေက်ာက္ေျမာင္းၾကားရွိ ေက်းရြာေပါင္း၂၄ ရြာက ေက်ာင္းသား၊ေက်ာင္းသူေတြ၊ ေရလုပ္သားေတြ၊ ေဒသခံေတြကို ဧရာဝတီ လင္းပိုင္ထိန္းသိမ္းေရး၊ ငါးသယံဇာတထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဟာေျပာမႈေတြ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ထိန္းသိမ္းေရးနဲ႔ ဆိုင္တဲ႔ အသိပညာေပး၊ သတိေပးဆိုုင္းဘုတ္ေတြ စိုက္ထူတာ၊ ထိန္းသိမ္းေရးသတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ပါ၀င္တဲ႔ တီရွပ္ေတြ၊ ဗလာစာအုပ္ေတြ၊ လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ ျဖန္႔ေ၀ေပးတာေတြ၊ တရားမ၀င္ငါးဖမ္းဆီးမႈေတြကို ေလ်ာ့ပါးပေပ်ာက္ေအာင္ ဖမ္းဆီးအေရးယူမႈေတြ ျပဳလုပ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ငါးလုပ္ငန္းဦးစီးဌာန နဲ႔ သားငွက္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုိင္ငံအစီအစဥ္) တိုိ႔ ပူးေပါင္းၿပီး မႏၱေလး မွ ဗန္းေမာ္အထိ  ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ အတြက္ ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ေကာင္ေရ သုေတသနစစ္တမ္းျပဳလုပ္တဲ႔အခါ ၇၂ ေကာင္ ေတြ႕ရွိပါတယ္္။

မႏၱေလး မွ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ဗန္းေမာ္အထိ ဧရာ၀တီလင္းပိုင္သုေတသနစစ္တမ္းေကာက္ယူရာမွာေတာ့ မႏၱေလး နဲ႔ ေက်ာက္ေျမာင္းၾကား ဧရိယာထဲတြင္ ၂၄ ေကာင္ ၊ ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ ထိန္းသိမ္းေရး ဧရိယာ သစ္အျဖစ္ တိုးခ်ဲ႕ႏိုင္ခဲ့တဲ႔ မလယ္ၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ေရႊကူ ၿမိဳ႕နယ္ ဧရိယာၾကားတြင္ ၃၄ ေကာင္ ၊ ဗန္းေမာ္တြင္ ၁၄ ေကာင္ စုစုေပါင္း ၇၂ ေကာင္ကို သုေတသနျပဳလုပ္ႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ကျပဳလုပ္ခဲ႔တဲ႔ ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ထိန္းသိမ္းေရး သုေတသနစစ္တမ္းမွာေတာ႔ မႏၱေလး နဲ႔ ေက်ာက္ေျမာင္းၾကား ဧရိယာတြင္၂၆ ေကာင္၊ မလယ္ၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ေရႊကူၿမိဳ႕နယ္ၾကား ဧရိယာတြင္ ၃၇ ေကာင္၊ ဗန္းေမာ္ဘက္တြင္ ၁၃ ေကာင္ ကို သုေတသနျပဳ ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ထိန္းသိမ္းေရးတြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္က ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ေတြ အေသအေပ်ာက္အမ်ားဆုံး ျဖစ္ပါတယ္။အဆိုပါႏွစ္ထဲတြင္ ဧရာဝတီလင္းပိုင္ ၆ ေကာင္ ေသဆုံးခဲ႔ပါတယ္။ယခု ႏွစ္ဦးပိုင္းမွာလည္း ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ ၂ ေကာင္ ေသဆုံးခဲ႔ပါတယ္။

ဧရာဝတီ လင္းပိုင္ေတြကို ဧရာဝတီျမစ္ထဲတြင္ စတင္ေတြ႔ရွိခဲ႔တဲ႔အတြက္ ကမၻာလံုးမွာရွိတဲ႔ ေရခ်ိဳလင္းပိုင္ အားလံုးကို ဧရာဝတီ လင္းပိုင္လို႔ ေခၚဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

လင္းပိုင္ေတြဟာ တံငါသည္ေတြရဲ႕ ေလွေတြကို သိပါတယ္။ သစ္သားေခ်ာင္းေလးနဲ႔ ေလွကို ေခါက္လိုက္ရင္ လင္းပိုင္ေတြက အနားကို ကပ္လာၾကပါတယ္။ ဧရာဝတီျမစ္ထဲမွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားေနတ႔ဲ လင္းပိုင္ေတြက တံငါသည္ေတြန႔ဲ ပူးေပါင္းျပီး ငါးဖမ္းေပးေလ့ရွိၾကပါတယ္။ 

ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ေတြက ျမန္မာ အပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ဘဂၤလားေဒရွ္႕ ႏုိင္ငံေတြမွာ ေတြ႔ရၿပီး မ်ိဳးတံုးေပ်ာက္ကြယ္ေတာ့မယ့္ အေရးနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။နာမည္ၾကီး ေဟာင္ေကာင္မင္းသား တစ္ဦးျဖစ္သူ ဂ်က္ကီခ်န္းကလည္း ဧရာ၀တီလင္းပိုင္ေတြကို အကာအကြယ္ေပးၾကဖို႔ တုိက္တြန္းထားပါတယ္။ 

Photo Crd- WCS


comments

There is no comment

Publish reply